Reisverslag voor Stichting Mtangani
10-19 januari 2008
10 januari 2008, Schiphol 19.10 uur
Daar zit ik dan. Voor het eerst sinds tijden echt helemaal alleen. Met een broodje tonijn voor mijn neus, zet ik mijn eerste zinnen in dit reisdagboek. Ik heb me voorgenomen alles goed bij te houden, niet alleen de feiten, want die kan ik op de weblog wel kwijt, maar ook al de bijbehorende emoties en frustraties die ik vast en zeker zal ondervinden op mijn weg die ik de komende 9 dagen zal afleggen.
Ik heb net afscheid genomen van mijn mannen. Stuk voor stuk ben ik heel trots op ze, alle drie zijn het rustige en sterke persoonlijkheden. De beslissing om juist in deze periode toch naar Kenia af te reizen was geen eenvoudige. De stammenstrijd n.a.v. de vermeende verkiezingsstrijd was intens opgelaaid. Vele doden en vluchtelingen zijn het gevolg geweest en nog steeds is het niet rustig. Er geldt nu een negatief reisadvies. Twijfel, twijfel, wat doe ik nu …. Dagenlang samen het nieuws gevolgd en uiteindelijk maandag 7 januari 2008 besloten dat ik toch ga.

De reacties op mijn besluit zijn heel divers. Van dapper, moedig, je hebt wel lef tot ik zou het niet durven, je bent gek, ik zou van mijn man niet eens mogen. De leukste vond ik toch wel; als je 13 was geweest dan had ik je een draai om je oren gehad! Drie keer raden van wie die opmerking kwam:-)
Maar goed, ik heb me gericht op mijn eigen kleine kringetje. Gerrit, de kinderen en mijn eigen GEVOEL. Met hoofdletters daar Corien en gevoel 1 zijn:-)
Ik ga dus en hier zit ik dan, mijn eerste stuk schrijvend zoals ik me had voorgesteld. Misschien is dit wel het enige wat gaat zoals ik me had voorgesteld, want ik ga naar Afrika, daar waar zoals velen me verteld hebben, alles net even anders gaat:-)
Bof ik even met mijn flexibiliteit en toch maak je van te voren plaatjes in je hoofd, over hoe alles zal gaan. Tegelijkertijd roep ik mezelf tot de orde dat ik in staat moet zijn die los te laten en to go with the flow.
Wat is het hier op Schiphol toch een heerlijke smeltkroes van allerlei verschillende mensen allemaal met hun eigen levens, problemen en idealen. Ik kan er uren naar kijken.
O, de tijd gaat snel op deze manier. Mijn broodje is op en ik ga nu maar eens op zoek naar DE Toblerone. In ons gezin heb ik het kopen en eten in het vliegtuig van De Toblerone tot bijgeloof gemaakt voor het hebben van een goede vlucht!
Hmm…zal ik in deze spannende situatie er misschien maar beter 2 kopen? Nee, overdaad schaadt, zeggen ze, in elk geval mijn derrière!!
En daarbij komt, ik heb toch al ‘ja’ gezegd op dit avontuur. Kom maar op.
Op naar De Toblerone!
20.00 uur: Ik zit op mijn plek te wachten om in te stappen. Ik hoor net dat ik als laatste moet wachten er wordt net omgeroepen dat eerst de kleine kinderen, de invaliden en dan de businessclass mag inchecken, daarna alles wat nergens onder valt:-)
Carlo belde me net op terwijl ik de broekriem en de laarzen net uit had om door het detectiepoortje te kunnen en ik me in allerlei bochten sta te wringen om toch maar die telefoon op te nemen. Stom dat je dat dan toch wil doen.
Het gaat heel vlot. Ik zit al op mijn plaats, het regent. Hoe groot zal de overgang zijn naar 30 graden?
Nu ik wat om me heen kijk valt me op dat er geen toerist te bekennen is. Veel alleen reizende mensen, vooral zakenmensen en Kenianen, die terug gaan naar hun verscheurde land. En ik…..waar val ik onder? Ach, het voelt wel als een kick om me onder de zakenmensen te scharen. Ik heb tenslotte de contracten en de laptop in mijn tas zitten. Onder mijn voeten voel ik hoe ze de ruimbagage de buik van het vliegtuig in werken. De kaas voor de Nederlander Hans van Schooneveld zal daar voorlopig wel koud genoeg liggen:-)
De buik is dicht, ze is vol genoeg voor de komende 8000 km. De motoren beginnen te brullen, regen spat tegen de ramen, elke keer geeft dat moment me zo’n kick, ik hoor Keniaanse muziek, mijn hart maakt een sprongetje. De vliegtuigen staan in een rijtje om op te mogen stijgen. Als mensen in de rij voor de kassa. Ja, we gaan!! Een heel kinderlijk gevoel komt dan altijd bij me naar boven, van ‘ harder, harder’. Dit gevoel verveelt nooit, het geeft me zo’n kick, het gevoel dat me nu alles mag gebeuren, het maakt niet uit. We zijn los van alles wat aards is, ik ben nu even nergens. Ik zie de mensen naar huis rijden in hun auto’s als mieren achter elkaar.
11 januari 2008
4.30 uur Keniaanse tijd. Ik heb de klok vast verzet, dan lijkt het sneller te gaan. Want eenmaal boven mag de tijd wel wat sneller gaan. Alles gaat zeer doen in zo’n stoel. Het werk van de chiropractor in de afgelopen weken is helemaal voor niets geweest. Mijn rug doet zeer, mijn trombosebeen laat weten dat hij het ook niet echt leuk vindt. Ik moest zonodig weer bij het raampje zitten (waar je ‘s nachts toch geen bal aanhebt) waardoor ik de stevige struise Keniaanse dame met maar een paar tanden in haar mond ook niet te vaak wil lastig vallen om even te lopen en de benen te strekken. Nee, volgende keer ga ik aan het gangpad zitten. Is trouwens wel schattig, mijn Keniaanse buurvrouw is niet echt wereldwijs, om zo’n zakje open te krijgen dat is nog een heel geworstel. Na haar een paar minuten te hebben zien kauwen op een hoekje van het zakje, bied ik aan om met een ferme beet op het daarvoor bedoelde hoek van het zakje het te openen. Samen met mij ontdekt ze ook het licht, de radio en tv en de koptelefoon, daar het wel even duurde voor ik door had dat ze het ding al op haar kop had en het stekkertje er nog los bij hing:-)
Ondanks dat het nacht is, zie ik regelmatig dorpen/steden van licht. Wat heeft God toch een mooi uitzicht elke dag! Toch zou hij er eens naambordjes bij moeten leggen, is het wat interessanter om te volgen. Plonk…seatbelts vast. Oké, prima, we schudden wat heen en weer. Ik kijk jaloers naar verschillende mensen die 3 stoelen voor zichzelf hebben en languit liggen te ronken!
De lichten gaan weer en er komt weer meer bedrijvigheid, natte doekjes worden uitgedeeld, mensen worden weer levendig. Ze hebben geslapen of de moed maar opgegeven voor vannacht:-)
6.10 uur Ready for landing, ik raak nu pas aan de praat met mijn buurvrouw omdat ik dacht dat ze geen Engels sprak. Dat doet ze dus wel, ze woont in Nairobi, is 3 maanden op bezoek geweest bij haar dochter in Duitsland. Ze vraagt of ik toerist ben en ik hou het maar een beetje kort dat ik voor zaken kom. Ze vraagt waar ik heen moet. Malindi, och, zegt ze, dan kun je ook wel even mee naar mijn huis om op de volgende vlucht te wachten. Grappig zo’n voorstel, nee, mijn vlucht naar Malindi vertrekt al snel is mijn antwoord. Ik zal maar niet zeggen dat ik van mijn mama op het vliegveld moet blijven:-)
Ik kijk naar buiten, zie de huisjes rond Nairobi, je kunt gewoon niet voorstellen hoeveel angst er moet heersen bij veel mensen. De zonsopgang is goddelijk om te zien, het vliegtuig lijkt door een witte zachte deken te glijden. Ik ben weer terug in Kenia, dit keer niet als toerist die ik ook nooit wilde zijn.
Het voelt nog steeds goed.
Ppff..2 uur wachten op je bagage, 1 koffer komt na 1,5 uur, daarna besluit ik de doos als vermiste bagage op te geven. Alle gegevens worden geregistreerd, daarna loop ik voor de zekerheid nog even langs de band en ja hoor, daar staat ie!
Ik wordt direct opgevangen door overdreven vriendelijke, behulpzame Kenianen, die me wijzen waar ik straks moet inchecken. Omdat het nog te vroeg is brengen ze me naar het koffietentje waar ik lekker in een hoekje bij de TV zit. Dan het onvermijdelijke, de fooi, wij Hollanders hebben daar vaak een hekel aan en ik ben daarop geen uitzondering.
Gewoon omdat je niet weet hoeveel je wanneer moet geven. Deze keer snap ik het kennelijk ook niet helemaal, want als ik ze beiden 1 dollar geef, dan vragen ze of ik het niet begrepen heb en vragen ze 10 dollar de man! Ja, daag, gekke Henkie, opzouten, je hebt bijna niets voor me gedaan en ik heb er zeker niet om gevraagd. Ik hoor hem nog 1 woord tegen me zeggen…moet Dominic eens naar de vertaling daarvan vragen:-)
De jas is al uit en het word warm, ik merk niets van de spanning..hmm de koffie is trouwens niet te zuipen. Het nieuws is nu op TV in het Engels, de hoofden van de aanwezigen Kenianen draaien zich nu naar de TV. Verder niets.
Inchecken voor de volgende vlucht gaat goed, maar dan zie ik dat de vlucht 2 uur vertraging heeft, ach ja, reizen is wachten.
Terwijl ik zit te wachten valt me op hoeveel vrouwen hier werken, hoe vrouwen en mannen ongedwongen met elkaar omgaan. Ik zie zelfs een vrouwelijke piloot. Wat een verschil met ‘mijn’ vrouwen in Mtangani. Ik hoop een klein beetje aan hun ontwikkeling te kunnen bijdragen. Wat me ook opvalt is de hoeveelheid alleen reizende vrouwen en Indiërs.
Ik dutte net wat in toen ik een smsje kreeg van Gerrit dat hij nog van me hield, gelukkig maar:-)
Huh, ze komen me ophalen, ik kan mee met de vlucht 642 om 11.30 uur i.p.v. 13.00 uur.
Gek hoor, we zitten maar met z’n tienen in het vliegtuig en dat moet dan het resultaat zijn van 2 bij elkaar gevoegde vluchten? Een gestreste Engelse dame komt naast me zitten en mompelt dat haar mobiel niet werkt en ze de veranderde vluchttijd niet door kan bellen.
Ach je, bel maar even met de mijne:-) Leuk al die vreemde mensen die zo makkelijk contact maken.
Kenia laat zich nog even niet zien, ze is bedekt onder de wolken, maar we zien nu wel de top van de Kilimanjaro. Met Barbra Streisand op mijn oren voel ik me helemaal top!
Ze serveren trouwens nog dezelfde nootjes als in 2005:-)
Het begint nu ook echt tot me door te dringen dat ik zo meteen echt in Mtangani zal zijn!
Na 1,5 jaar actief bezig zijn met fondsenwerving is dit wel een hoogtepunt hoor, ben benieuwd wat voor gevoel me dat zal geven.
Straks eerst maar eens de familie sms-en dat ik vermoeid maar heelhuids ben aangekomen.
Voor degene die me stoer vonden, het was een peace of cake, kind kon de was doen.
Als je zo boven die majestueuze wolken vliegt en ziet hoe mooi het is dan ga je vanzelf in God geloven. Ik zal Hem nog hard genoeg nodig hebben deze week.
Waar moet ik beginnen ik ben echt kapot, kan mijn ogen bijna niet meer open houden. Zoveel indrukken!! Dominic ontving me met open armen en 3 verse bloemen in zijn hand. Hij is echt heel blij me te zien, dat ik er nu eindelijk echt ben. Alles gaat in de taxi en we rijden eerst naar een mannetje met cash in zijn handen. “Is vertrouwd”, zegt Dominic en ik wissel wat dollars in voor shillings, iets wat ik anders nooit zomaar op straat zou doen.
Daarna naar de winkel voor de nodige boodschappen. Hij is in deze maanden steeds alleen geweest en heeft geen idee wat ik wil eten vanavond. Het wordt pasta met tonijn.
In Mtangani komen we aan bij Renata’s huis wat nog in aanbouw is, maar er al prachtig uitziet! Zoveel ruimte.
Bij het hek staat een groep vrouwen me op te wachten en het feest breekt los!
Het hek is versierd met een hart van bougainville bloemen en er zijn 2 erebogen voor me gemaakt!

Ze zingen, dansen en joelen, ze willen me allemaal aanraken. Ik ken veel gezichten van de foto’s. Wat een enthousiaste groep vrouwen. Ze nemen me mee naar de veranda en ik krijg een kikoi, een Afrikaanse doek, om mijn middel gedraaid en er wordt gelachen. Ik kijk naar Dominic voor de vertaling, die zei dat de dames vonden dat ik al het achterwerk van een Afrikaanse had! Lache…
We zitten allemaal in een kring en ze beginnen te praten en in no time heb ik door wat ik voor hen beteken; hoop en verlichting. Direct begin ik al met mijn praatje dat ik ze de opzet kan bieden, maar dat ze het zelf moeten doen!
Ik ga het kringetje rond en ik noem ze bij hun naam. Ze vallen zowat achterover als ik ze aanspreek met hun eigen naam. Een machtig mooi gezicht en ik heb mijn eerste punten gescoord.
Ze roepen om het hardst wie ik het eerst moet bezoeken, beloftes worden gedaan. Ze willen allemaal voor me koken. Later heb ik het idee dat er 1 feestmaal komt. Maar goed ook, ze hebben me al kokosnoot gevoerd en daar heb ik vanavond al last van gehad. De dames vertrekken en ik ga me eerst opfrissen en de koffer een beetje uitpakken. Daarna besluiten we meteen een rondje langs de vrouwen in het dorp te maken. Ze zijn zo blij me te zien. Dat alle woorden en beloften die zijn gedaan nu echt in de vorm van een mens te zien zijn.
Mama Kikore is de chairlady van het hele stel. Ze kan haar geluk niet op en ze wil me elke dag zien. Het liefst zou ze me fijn knijpen tegen haar enorme boezem (wat ze ook wel minstens 4 keer probeert.) Tijdens ons gesprek blijkt dat ondanks de sterke oppositie van een paar maanden geleden, waarbij een man het project onder uit probeerde te halen door van deur tot deur te gaan en valse praatjes rond te strooien en de groep uit elkaar te drijven. Een aantal dames bleef in mijn bestaan en beloftes geloven en hebben zich sterk gemaakt voor het project. Deze vrouwen schreeuwen om ontwikkeling en vooruitgang! Deze man werd zelfs agressief en 13 dames hebben hem zowat naar het politie bureau geknuppeld!! Geweldig, wat een sterke vrouwen!
We bezoeken ze een voor een.

Bij Asha Kitsao (later hoor ik dat zij AIDS heeft) is het wel helemaal bijzonder, ze opent het hok waar eenden inzitten en pakt er een eend uit, die is voor mij. Ja, daar sta je dan met een eend in je handen. Ik mag ermee doen wat ik wil, naar komen kijken of opeten. Ik denk er nog even over naJ
Ik ben bang dat ze er voor het einde van de week toch aan gaat.
Dominic laat me daarna de waterpompinstallatie zien en ik ben zwaar onder de indruk, hij is echt helemaal af!

Ik mag de kraan officieel opendraaien. Langs de leiding in de grond komt halverwege een kraantje boven de grond waar de vrouwen die planten en groenten verbouwen het water gratis voor kunnen gebruiken. We lopen naar het toilet gebouw. Buiten zijn wel 5 kraantjes geplaatst, binnen zijn 2 douches en 3 toiletten en urinoirs. Ongelofelijk, wat ziet het er mooi uit.

We gaan terug en koken pasta, waarna ik echt inkak. Er komt geen zinnig woord meer uit mijn mond en op al die complimenten en lofbetuigingen van Dominic weet ik ook al geen antwoord meer te geven.Ik merkte dat door mij het dorp in te loodsen een enorme druk van zijn schouders is afgevallen! Begrijpelijk, maar morgen moet hij ophouden met die complimentjes. Ik heb ze nu wel gehoord en je kan maar 1 keer een heilige zijn nietwaar:-)
Ik ga nu slapen, ben kapot. De Borana hoor ik nog zingen, ze schijnen dat elke avond voor het slapen te doen. Ze kunnen hetzelfde deuntje ontzettend lang volhouden. Klinkt mooi, maar ik ben toch blij nu met mijn oordopjes.
12 januari 2008
Ondanks de hitte toch goed geslapen, werd rond 1.30 uur wel even wakker van een hoop geschreeuw, ik kon het natuurlijk niet verstaan, maar het leek op een ruzie.
‘s Morgens hoorde ik van Dominic dat de man die officieel nachtdienst had zijn vrouw op heterdaad op overspel had betrapt met een andere man! Toch jammer dat ik geen Swahili spreek.
‘s Morgens heerlijk ontbeten, hij had een lekker prutje gemaakt met geroosterd brood en dat voor een man die zegt nog erg traditioneel te zijn ingesteld.
We gaan zo meteen het eerste geldbedrag pinnen en naar het internetcafé. Ppff, ik voel me wel een watje, de hitte is echt even wennen, mijn verwende onderdanen zijn hier natuurlijk niet aangewend. Ik heb overal blaren! Lopend op slippers en overal zand tussen dan heb je ze zo te pakken. Onderweg knapt mijn slipper ook kapot, op blote voeten verder is geen optie vanwege het bloedhete zand. Met de veter uit de schoen van Dominic maken we een nieuw mooi Afrikaans modelletje:-)
Pinnen was geen succes, de zakelijke pas werkte niet en op mijn credit kaart moest ik 4 keer achter elkaar geld opnemen a 4,50 euro, dus dit wordt een te duur geintje.

Ik zal pa vragen of het via Western Union wil overmaken, is goedkoper.
Daarna in het internetcafé op de weblog geschreven. Gisteren had de blog 25 hits, er zijn dus nieuwsgierigen! Onder de brandende zon gaan we terug. Ik ben vergeten me in te smeren, maar we zijn net op tijd terug thuis in de schaduw. Dominic kookt voor me, ik mag niets doen. Ik doe ondertussen de administratie en leg alles klaar zodat we na het eten dingen door kunnen spreken. We eten traditionele ugali, een maispap met een groente/vlees mengsel.

Het was heerlijk, tot nu toe maken mijn darmen geen bezwaar. Na het eten bespreken we alle regels van het microkredietsysteem. Hij is een en al oor en zwaar onder de indruk van de contracten en al het voorbereidend werk dat ik al heb gedaan. Een man staat bij de poort en roept, Dominic staat hem te woord. Later hoor ik dat dat het stamhoofd is van de Borana en hij allerlei geruchten heeft gehoord, bv. dat de Giriama hier alleen aan mee zouden mogen doen. Dominic verzekert hem dat dat niet zo is en dat ik fair lady ben. Renata had me hier al eerder op gewezen dat we een eerlijke verdeling moesten maken.
Ik vroeg aan Dominic waarom hij niet met mij wilde praten, hij had de man geantwoord: ”The lady needs rest”
Bullshit, dat maak ik zelf wel uit, ik wil deze man graag spreken, hoe eerder ik hem voor me kan winnen hoe beter!
Ik ben nu aan het schrijven, maar nadat de man terug is gekomen van zijn vee ophalen gaan we naar zijn huis/hutje.
Ik ben nu ook een geit rijker!! Het stamhoofd van de Borana’s kwam zelf weer naar ons toe, hij ging zitten zoals een belangrijk man dat kan doen. Langzaam en waardig. Oee…ik krijg de kriebels, dit wordt spannend, ik hoop dat ik niet ga hakkelen en daadkrachtig overkom. Eerst begint hij me te loven en te prijzen. Hij had nog nooit van zo’n systeem gehoord, maar vond, gezien het feit dat ik ook ‘het water had gebracht’ dat het een kans moest krijgen. Ik wist niet hoe snel ik asante sana moest zeggen! Het hele gesprek keek hij me niet aan, ik wist niet goed hoe ik dat moest interpreteren, is het onbeleefd voor een Borana om een vrouw in de ogen te kijken, moet ik eigenlijk wel oogcontact met hem maken? Later hoorde ik van Dominic dat het gewoon verlegenheid en nederigheid was. Tja, wat moet je ook eigenlijk denken van zo’n witte vrouw met de mond op de goede plek. Vervolgens kwamen de vragen:
“Hoe is de verdeling tussen de stammen?” Ik was zo blij dat we hier rekening mee hadden gehouden! “En de hoogte van de lening, was dat wel eerlijk?” Ik heb hem verteld dat wij daar geen stem in hadden, de vrouwen hebben dit zelf bepaald. Oke, goed geantwoord zo te zien:-)
Daarna vroeg hij bij welke bank de rekening zou worden geopend. Ze hadden een nare ervaring gehad, ze hadden van verschillende Boranaleden geld bij elkaar gelegd om een bankrekening te openen (fantastisch idee) maar dat was bij een kleine lokale bank en die ging failliet. Ik kan me zijn zorgen dus wel voorstellen. We maken gebruik van een goed bekend staande bank, de Kenya Commercial Bank. Ook goed geantwoord. Zou ik door de test komen? Zijn steun is namelijk onontbeerlijk. Nog een cruciale vraag:”Waarom alleen de vrouwen?” Ik leg hem uit dat dit nog een proef is, dat we geloven dat vrouwen een goede bijdrage kunnen leveren aan het gezinsinkomen, dat er ook veel alleenstaande vrouwen zijn die geen partner hebben die zorgen voor een inkomen. Dat als het project goed loopt er ook mannen voor in aanmerking kunnen komen, dat de rol van mannen in dit project heel belangrijk is, want….(en nu komt mijn toverzin)….achter elke vrouw staat een sterke man!!
(Wij weten dat het eigenlijk andersom is:-)
Bingo, ik zie een big smile op zijn gezicht! Ik ben geslaagd, hoe zal ik het diploma noemen?
‘Het overtuigen van een Borana stamhoofd’ Mijn beloning is een geit, mijn hemel nu heb ik een geit en een eend. Het zal volgende week echt een feestmaal worden. Ik heb nog nooit eend en geit gegeten. Je maakt wat mee en ik wil alles ervaren. Heerlijk. We lopen nu het donker gaat worden door het dorp en mijn voeten protesteren. Nu het donker is en het zand niet mee heet, gooi ik mijn slippers uit en ga verder op blote voeten. Wat overigens niet zonder risico is, gisteren zag ik in het looppad een scheermesje liggen, raapte het op en gaf het aan een Borana dame, die het aanpakte en vervolgens op een andere plek neergooide.
Bbrr..met al die kinderen die rondlopen.
We komen bij het stamhoofd en trots laat hij me zijn geiten zien. Het hok is een prachtige constructie, van takken gemaakt, inclusief een verdieping en 2 aparte hokken voor de jonkies.
De geit op de foto die aan de achterkant ligt is nu van mij
.

Ik mag het hok in naar de 1e verdieping en sta tussen de geiten die continue bezig zijn hun evenwicht te bewaren op de takken. Intussen probeer ik intelligente vragen te stellen (wat blijkbaar lukt) en zie hoe mooi het systeem werkt. De poep van de geiten valt door de gaten tussen de takken door op de grond, zodat ze nooit in de poep staan of liggen. Totdat ik hoor dat op de begane grond de schapen staan:-) Hmm..ok.
Op onze wandeling hoor ik het geluid van een naaimachine, als ik goed kijk zie ik in het huisje een man zitten naaien bij de verlichting van een kaars. Romantisch gezicht, maar dat is het natuurlijk niet. Maar de man lacht trots en ik mag het filmen. Hij is bezig met een opdracht voor schooluniformen. Natuurlijk is hij daar trots op. Prachtig. Als we door lopen noemt Dominic het belang van elektriciteit in het dorp, wat we ook kunnen onttrekken aan de energie die de zonnepanelen opleveren. Bij terugkomst praten we nog wat en blijkt Dominic een prachtige verhalenverteller te zijn. Hij is een echte Leeuw, een charmeur en een entertainer eerste klas. Het is 22.30 uur en het is genoeg voor vandaag.
13 januari 2008
Vandaag moet volgens Dominic een vakantiedag zijn voor de drukke dagen die komen gaan. Na de pannenkoekjes voor ontbijt lopen we met de hond Shari van Renata en Dominic naar het strand. Voor een verwende Hollander met 2 flinke blaren onder de voeten was het nog een flink eind lopen door het mulle hete zand! Bij het strand aangekomen schop ik direct mijn schoenen uit en blus mijn voeten in de Indische Oceaan. Wat een prachtig, schoon strand. Shari leeft zich helemaal uit met het ophalen van de stokken die Dominic in de zee gooit.
We lopen op het Silversand Beach en dat zilverzand is duidelijk te zien. Het is een mineraal en het schijnt prachtig tussen mijn tenen door.

Na ongeveer 2 km draaien we om en ik voel mijn schouders verbranden. Bij de gedachten het hele stuk weer terug te moeten lopen op mijn zere voeten, geef ik op! Ik vraag of we alsjeblieft een tuktuk naar huis kunnen nemen. Gelukkig is dat geen probleem en opgelucht duik ik de kleine driewieler in. We hebben nog een half uur om op te frissen voor Ute, de Duitse vrouw van Hans ons komt ophalen met de auto. Wij zijn door Nederlander Hans van Schooneveld (waar ik vanuit Nederland al langer e-mail contact mee onderhield) uitgenodigd voor een lokale lunch op zijn farm. Hij is vrijdag 63 jaar geworden. Ik heb hagelslag, roggebrood en oude kaas meegenomen als cadeau. Er zijn nog 4 andere gasten. Een leuk gezelschap, heerlijk eten waaronder cassave, spinaziemengsel, bruine bonen, kip, rauwkost en als dessert pannenkoekjes met ijs, die je heel snel moet opeten bij een temperatuur van 30 graden!
Een heerlijke wijn heaven! Dit zijn de momenten waarop ik me tegenover het thuis wel wat schuldig voel. Vooral als Thomas een sms-je stuurt met : ‘Mama, ik hoop dat ik niet stoor, waar ben je nu?’ De schat. Rond 18:00 uur rijden we met Ute weer naar huis. Ik besluit verder te werken aan mijn reisverslag op de laptop (scheelt weer werk bij thuiskomst). Dominic wil even zijn oor te luister leggen in het dorp, voelen wat er speelt, want het microkrediet project zindert door het dorp en morgen is de eerste echte vergadering om 14:00 uur. Heerlijk even rustig, merk dat ik dat ook echt even nodig heb. Na terugkomst blijkt hij tevreden te zijn, hij is 4 huizen langs geweest 2 van de Giriama stam en 2 van de Borana stam. Ze vinden het spannend maar er is geen negatieve sfeer. Gelukkig heb ik er vandaag geen dier bij gekregen! De rest van de avond hebben we zitten kletsen en was het zomaar 23:00. Het was inderdaad een heerlijke vakantiedag.
14 januari 2008
Vandaag ben ik wat eerder opgestaan, omdat ik mijn bed uitbrandde. Dominic is blijkbaar op voedseljacht. Er is niets in huis omdat de winkels voor deze tweede dag gesloten zijn in verband met een religieus moslim feest. Maar hij heeft weer een lekker korstje bij elkaar gesprokkeld. Mandazi is een ei/tomaten prutje. De tijd dat ik nog even alleen ben gebruik ik om de cookit uit te proberen. Met de cookit kun je koken op zonne-energie. De cookit is heel makkelijk zelf te maken. Op internet zag ik een prachtige handleiding inclusief recepten en bouwtekening. Thuis ben ik aan het knutselen gegaan met karton en aluminiumfolie en heb het opvouwbare model meegenomen.

Ik installeer het geval en Katana, the houseboy, staat nieuwsgierig naar me te kijken. Ik vraag hem dichterbij te komen en leg hem uit wat hiervan de bedoeling is. Nu worden zijn ogen nog groter! Wat zal hij nu echt denken? Samen zoeken we de juiste pan en ik laat hem met zijn vinger de begin temperatuur voelen. Na ongeveer drie kwartier zijn we nieuwsgierig, We stoppen alle drie onze vinger in het water. En verrek, het is al goed warm! We lachen als kleine kinderen, zo bijzonder vinden we dat dit kan! Als dat lukt wil ik het op de laatste dag aan de dames laten zien. Ik kan nu al genieten van de gezichten!
‘s Avonds
Wat een dag! Onder het gezang van de Borana stam dat ver reikt wil ik ondanks dat ik erg moe ben toch mijn verslag schrijven. Vanmorgen eerst achterop de brommer naar het internetcafé gegaan voor een blog verslag.

Daarbij controleerde ik ook mijn bankrekening en ik zag dat er 40.000 Keniaanse Shilling was afgehaald op zaterdag van de zakelijke rekening, maar dat ik toen niks uit de muur kreeg! Grr… Morgen ga ik om 9:00 met Dominic terug om verhaal te halen. Ik wil mijn 415 euro (omgerekend) terug! Dominic heeft daar goede hoop op, ik niet. Daarna naar de bank gegaan waar we de bankrekening zullen gaan openen. Er staat een hele lange rij. We wachten even, we hebben enkel formulieren nodig om in te vullen om de rekening vrijdag echt te openen als Renata er ook bij is. Met een ongekende charme weet Dominic voor te dringen en geeft de man achter het bureau een hand en doet heel joviaal. De man pakt papieren uit de la en overhandigt die. De man die eigenlijk aan de beurt is wacht geduldig! Moet je hier in Nederland eens proberen! Daarna pakken we de tuktuk naar de lokale markt en kopen even goed in. Woensdag zullen er demonstraties zijn en je weet dan nooit of de winkels open zijn of niet.

Wat is zo’n markt een belevenis, als toerist zal je je er niet snel wagen, in al die sluipgangen waar geen zuchtje wind door heen waait, maar met Dominic valt niemand je lastig. Hij laat me stenen zien die zwangere vrouwen eten.
Ja, je leest
het goed, eten. Voor de calcium!
Wat een luxe dat wij ze in tabletvorm hebben. Ik proef ze, het voelt korrelig aan, het is te eten, maar een beetje te vergelijken met een hap zand. Een uur later vind ik nog steeds stukjes terug in mijn mond.
Bij thuiskomst gaat Dominic alles regelen voor de bijeenkomst en ik overdenk nog eens alles wat ik wil gaan zeggen. Om 14:00 uur begint de vergadering OFFICIEEL. Je voelt hem al aankomen, het druppelt binnen tot we om 15:30 uur kunnen beginnen.

Bij aankomst turf ik hun namen van de lijst. Eerste probleem: er zijn ook veel vrouwen gekomen die NIET op de lijst staan. Dit benadruk ik ook meteen, dat we eerst zullen uitgaan van 47 op de lijst. Ik probeer krachtig en duidelijk te zijn en hoop dat ze het snappen. Er zitten heerlijke fanatiekelingen tussen zoals mama Kikore en Masi Ponda. Ze willen ontwikkeling, ze willen vooruitgang hebben ze me gezegd. Mama Kikore is de voorzitter van de dames groep.
De vrouwen die op de lijst stonden en zonder bericht afwezig waren worden van de lijst geschrapt, hard maar het moet. ’ s Avonds om 22:00 uur hebben Dominic en ik eindelijk de definitieve lijst samengesteld. Morgen en overmorgen volgen de individuele gesprekken. Aan het einde van de vergadering krijg ik van de dames de vraag of ze mijn handen met henna mogen beschilderen. Wow, ik ben vereerd! Morgenavond ga ik dat beleven. Heb dan wel wat uit te leggen op mijn werk
.
’s Avonds gaat Dominic nog naar mama Kikore om alles door te spreken en ik ga koken zoals het een Afrikaanse vrouw betaamt.

Als je ziet hoe de groente erop de markt bij liggen, in Nederland zou het direct worden weg gekieperd, hier maak ik het gewoon klaar. Niet zo nauw kijken, die fruitvliegjes zie ik al niet meer, gewoon wat extra vlees! Mijn darmen vinden het nog steeds best.
Mijn linkervoet is dik en houd vocht vast.
15 januari 2008
Wat een dag, dit is echt geen vakantie. Vanmorgen kwam Katana met een eend aanlopen, cadeautje van Njevu Mwanjenje, vrouw van de dorpsoudste.

Na het ontbijt eerst naar de bank gegaan waar ik nog geld van ze tegoed heb. Ze zullen de situatie bestuderen en morgen moeten we terug komen. Dominic kent de dames achter het loket en gebruikt al zijn charme. Als we weg lopen vraag ik wat hij ervan denkt.”Komt wel goed” zegt hij,”zij is ook een Nandi”
Gauw nog even geblogd en pa de opdracht gegeven om ‘het grote geld’ deze kant op te laten komen. Gek hoor, ik stuur het dus van Kenia naar Nederland en hij stort het weer terug naar Kenia via Western Union. Maar dit is wel de goedkoopste oplossing. Eenmaal terug beginnen we met de contractbesprekingen. Waren ze gisteren te laat, nu liep alles prachtig na elkaar door, ze stonden te popelen!
Elke vrouw kwam apart, de contracten hebben we allemaal mondeling doorgesproken.


Vandaag 20, morgen nog eens 24! Van tevoren hebben we iedereen besproken en voor een aantal betekent dat ze moeten zakken in hun gevraagde lening. Eigenlijk verliep dat heel soepel. Om 15.30 uur kwam Nuru Kingi vertellen dat de henna dame er was om mijn handen en voeten te beschilderen. Het resultaat was prachtig!

Terwijl de dames met me bezig waren ging Dominic het geld ophalen bij de Western Union. Ik heb daarna nog de administratie nog gedaan. Om 19.15 uur sms-te hij dat hij er over een half uur zou zijn. Het duurde en duurde maar. Inmiddels was ik zo moe dat ik om 20.45 uur maar naar mijn kamer ging. Om 21.30 uur kwam hij aanzetten, hij vertelde over de situatie in Malindi. Vandaag werd de ‘speaker of the house’ gekozen en dat is een ODM man geworden, van de club van Odinga dus. Deze overwinning was mega belangrijk!
Nu kan Kibaki niets anders doen dan aftreden. Er wordt geen wet meer goed gekeurd als de speaker of the house dat niet wil. Ook was Kibaki al veel parlementsleden armer geworden. Hij is vleugellam. Morgen zullen de demonstraties nog wel doorgaan, maar ze zullen naar verwachting vreedzaam zijn.
Omdat Dominic vrij laat bij de Western Union aankwam, was het geld al naar de bank gebracht. Morgen gaan we om 12 uur naar het postkantoor, mooi even een pauze tussen de contractbesprekingen door. Elke avond klinkt er muziek in het dorp of gezang van de Borana. Het is hier ’s avonds nooit stil. Ik ga mijn oordoppen maar weer eens opzoeken.
16 januari 2008
Vanmorgen was ik om 6.30 uur al wakker, ik besluit er maar uit te gaan, kan ik alvast wat aan mijn reisverslag werken wat ik in de laptop wil zetten, zodat ik het later via de USB stick naar huis kan sturen, scheelt me weer werk als ik thuiskom.
We willen vandaag ook op tijd beginnen met de contractbesprekingen. Dominic is ook al vroeg wakker, hij vraagt me of ik vanmorgen wakker werd van de 2 kinderen vlak bij het huis. Hij vertelde dat ze aan het ruziën waren wie de grootste ‘poepoe’ had gedraaid!! Het feit dat er sinds kort toiletten zijn wil nog niet zeggen dat iedereen ze nu ook al gebruikt. Old habits never die!:-)
Dominic vertrekt iets eerder naar het dorp om de dames alvast bijeen te zoeken. We spreken de regels nu door met de hele groep, daarna individueel het persoonlijke gedeelte.
Door deze opzet zijn we dan ook rond de middag al klaar!

Al verliep niet alles zo soepel zoals gisteren, een aantal dames hebben niet de lening gekregen die ze hadden gevraagd. We hebben geprobeerd een eerlijke verdeling te maken. Toch was iedereen uiteindelijk wel tevreden en waren ze blij dat ze in elk geval in het systeem zaten
.
Rond 13.30 uur zijn we naar Western Union gegaan om het geld op te halen. We ontmoeten John en Lilian, een Canadees echtpaar dat overweegt hier permanent te komen wonen als de situatie verbetert. Ik heb Dominic aangeboden om buiten de deur te eten, heb geen zin om te koken. John en Lilian willen ook wel een hapje eten. John biedt me een ritje achterop de motor aan, terwijl Lilian en Dominic er achteraan komen met de tuktuk. Onderweg stopt John bij een mooie pier om even van het uitzicht te genieten. Het is een avonturier pur sang. Het eten in het restaurant is lekker.
We krijgen bericht van Renata dat haar vlucht gecanceld is en verschillende vluchten samengevoegd zijn waardoor zij nu op zaterdag aankomt! Balen, we zullen elkaar daardoor maar zo’n 5 uurtjes zien op zaterdag.
Omdat we dus morgen niet naar Mombasa hoeven om haar op te halen, hebben we ineens een vrije dag. We besluiten om met z’n vieren naar Watamu, naar het strand te gaan. Na het eten laat John me Scorpio Villas zien dat op 26 december vorig jaar helemaal is afgebrand. We zaten daar in 2005 de laatste 4 dagen van de vakantie.
Toevallig troffen we daar de architect van Scorpio Villas die alles met een bloedend hart bekeek.
17 januari 2008
Vandaag huren we een auto en verdelen de kosten daarvan. Het is iets comfortabeler dan de 30 km met een Matatu af te leggen en zo kunnen we zelf de dag indelen.
Wat een prachtig strand! Hier schijnt ook de film The Blue Lagoon te zijn opgenomen. Ook is het een favoriet vakantieverblijf van Bill Gates.
Als het eb is lopen we het water in naar een rots die droog ligt. John’s kennis van de natuur is geweldig, de Canadese versie van Steve Irwin:-)
Hij laat ons zoveel dieren zien, die ik anders gewoon over het hoofd zou zien. Ik glijd per ongeluk in een gat wat nog gevuld is met water, het zag er wel grappig uit en ik moest er om lachen, maar John drukt me toch op het hart dat niet meer te doen, want in die gaten zijn verschillende dieren te vinden die niet teruggespoeld zijn met de zee. Later haalt hij uit diezelfde gaten een giftig zeeslangetje, zee-egels, krabben, neonvisjes en nog veel meer. Ik kijk inderdaad nu wel beter uit waar ik mijn voeten zet. Dit was een echte vakantiedag. ’s Avonds eten we bij de Canadezen die nog geen water en elektriciteit hebben. Als Lilian gaat koken zet ze zo’n mijnwerkerslampje op! De rest van het licht komt van de maan en wat kaarsen. Ziet er romantisch uit, maar om het nu altijd zo te moeten doen…
18 januari 08
PAYDAY! Gisteravond heb ik al het geld verdeeld en in enveloppen gestopt.
Wat een heerlijk gevoel dat alles zo vlot verlopen is en dat we alles hebben kunnen doen wat de dames is beloofd. We overleggen hoe we het geld gaan geven, roepen we de groep bij elkaar of gaan we van hutje naar hutje? Ik kies voor het laatste en Dominic bepaalt het tijdstip, ’s morgens vroeg voor het ontbijt. De dames (en dus vast ook meer mensen) weten dat vandaag het geld wordt gegeven en het leek Dominic verstandig om niet te lang te wachten en juist op een onverwacht moment te gaan.
Je loopt tenslotte wel in een arm dorpje met 5200 euro onder je arm
.

Elke vrouw die ons ziet pakt voor het officiële moment een stoel voor me, ik mag absoluut niet op de grond zitten, dat is echt ‘not done’.
Dankbaar en blij verdwijnt menig envelop in de blouse onder de BH. Ik kan je vertellen dat er die dag heel wat rijke voorgevels rondliepen!
En ik geloof dat mama Kikore met haar enorme boezem vanavond nog naar haar geld moet zoeken:-) Rond 9.30 uur heeft iedereen zijn geld, steeds meer vrouwen willen zich aanmelden om mee te doen aan het microkredietsysteem, ik geloof dat er nu zo’n 37 op de wachtlijst staan. Intussen ontvangt Dominic steeds telefoontjes en doet hij geheimzinnig. Het zal allemaal wel. Om 11.00 uur is de groep in het dorp bij MVP headquarters bij elkaar gekomen. We melden ons daar ook en het gonst van de bedrijvigheid en gezang. Vooral Janet Mumba is, nadat ze het geld echt in haar handen heeft gevoeld, helemaal los gekomen! Tijdens de contractbesprekingen was ze erg terughoudend en kwam ze wat nors over. Maar nu is het echt een feestje om haar te zien lachen en dansen.
Ik krijg 2 geiten in mijn handen gedrukt en ook 3 eenden liggen ergens met samengebonden poten in een hoekje op hun lot te wachten.

Het voedsel wordt naar de binnenplaats gebracht. Iedere vrouw lapt geld bij mama Kikore die als een ware moeder overste haar scepter zwaait. Furaha Kaingu komt gracieus met een zak rijst op haar hoofd aanlopen. Als ze de zak neer zet kan ik het niet laten om even te voelen hoe zwaar het is. Ppff..ik schat toch zeker 12 kilo! De een snijdt de uien, de ander de tomaten en ik zie wel 30 teentjes knoflook.

Andere vrouwen stoken in de hut de vuren hoog op. Grote pannen komen te voorschijn. Ondertussen zijn de mannen met hun klus bezig. Het slachten en villen van de geiten en het plukken van de eenden. Fascinerend om dat van dichtbij te mogen zien. Hoe zo’n maag er uit komt bij zo’n geit, ongelooflijk. De eenden worden binnen in een hut geslacht omdat die nog lang rondfladderen en een half uur bezig zijn met doodgaan.
Sorry vegetariërs, het is niet anders. Als de kop eraf is, dan wordt zijn nek dichtgedrukt zodat het bloed niet overal heen spat. De kinderen staan nu te dringen en even later begrijp ik waarom, ze vechten om de kop!
Ik moet zeggen dat ik er eigenlijk ook wel plezier in heb om het zo cru op te schrijven:-)
Ondertussen krijg ik wel door dat er een huldiging of zoiets gaat plaatsvinden. Er komt belangrijk bezoek en ik word snel door Dominic ingelicht. Dit is de district officier.
Hij is speciaal voor de huldiging gekomen. Dominic heeft eerst geprobeerd om een hoge piet uit Nairobi te laten komen, maar dat was gezien de onrust daar niet gelukt en deze man was de vervangende persoon. Ook was de commissaris van de politie aanwezig. Zodra ze zaten en een beetje onwerkelijk om zich heen zaten te kijken, ben ik snel naast hen gaan zitten en de totstandkoming van beide projecten uitgelegd.

Met enige trots kon ik zeggen dat ze onder de indruk was van de prestaties, met name het microkrediet project. Het is in dit land zo belangrijk om machtige personen aan je kant te hebben. We hebben hiermee goed gescoord!
Na de uitleg stonden zij te popelen om de waterpompinstallatie te bekijken. Daar ging de hele stoet, joelend, zingend en zwetend. Intussen hadden de vrouwen me nog een kledingstuk aangedaan en werd ik meegetrokken tussen de vrouwen. Bij de pomp aangekomen zie ik dat daar een erehaag gemaakt is met een heus rose lint welke doorgeknipt moet worden. Ik sta foto’s te maken te maken als Dominic driftig gebaart dat ik moet komen. Wie, ik, doorknippen? O gut, ik moet het doen. Samen met de district officier knippen we het lint door en draaien we gezamenlijk de waterkraan open.

Gejoel, dans, gezang en knippende fototoestellen. De man is onder de indruk van de professionaliteit en van de goede samenwerking. Hij gaat speechen en ik wordt bedankt voor mijn inzet en hij vraagt of ik me wil blijven inzetten voor de mensen van Mtangani. Vanaf dat moment hoor ik elk half uur een zinnetje in mijn hoofd: ”Heb ik dit gedaan?”
We lopen langs de waterleiding die onder de grond ligt en ook het tapkraantje halverwege moet door de districtsofficier en mij worden opengedraaid. Daarna wordt het toiletgebouw geïnspecteerd.

Het eten is klaar. We krijgen als eerste opgeschept. Eerst komt er een bak water waar je je rechterhand in wast. Nooit je linkerhand, want daar hoor je je gat mee af te vegen! Eerst krijg ik het geitenvlees, daarna de geitenmaag. Slik, ik probeer alles, maar die vette knoesten ontwijk ik liever. De maag is goed van smaak, het smaakt en heeft ook de textuur van lever. Ik ben echt voor mijn doen grensverleggend bezig!
De lokale palmwijn vloeit rijkelijk. Het zit in een soort verfpotje wat we vroeger op de kleuterschool hadden, er zit een soort houten rietje in dat aan de onderkant omwikkelt is met een soort gaasje. Dit is om de mieren en andere kleine beestjes die op de zoetigheid afkomen niet op te zuigen. Ik probeer het ook, maar ik vind het echt niet lekker, het is bitter en volgens mij kun je er echt een flinke kater van krijgen. Voor mij heeft Dominic een fles witte wijn geregeld. Ondertussen is ook de chief van Sabaki aangeschoven. Sabaki is een gebied iets ten noorden van Mtangani en Malindi. Hij weet de palmwijn wel te waarderen en beloofd me als ik morgen naar huis ga en om 13.00 uur naar het vliegveld moet, me een persoonlijk uitgeleide te doen in uniform. Hij beloofd het me die avond echt wel 20 keer en elke werd het steeds grappiger! (Ik heb hem overigens niet meer gezien toen ik naar huis ging, waarschijnlijk had hij last van een kater:-)
Ik word aangesproken door de man van Nuru Kingi en heel grappig zegt hij:”I am the King and she is the Kingi” Waarschijnlijk een vaak gebruikt grapje, maar ik vind hem leuk. Hij droeg een zonnebril op sterkte en ik vroeg hem hoelang hij die bril al had en hij zei trots dat hij die sinds vorige zomer had gekregen toen hier in het dorp een oogmeting werd gehouden en brillen werden aangemeten. Ik kon het niet laten om te zeggen dat ik dat project opgezet had

Hij is hier in het dorp geboren en op mijn vraag of er regelmatig zulke feesten plaats vonden, zei hij dat hij dit op deze schaal nog nooit eerder had meegemaakt. De jongelui dansen en ook de kleintje hebben een ritme in zich dat niet te onderdrukken lijkt te zijn. Dromerig staan ze voor zich uit te kijken terwijl hun lichaampjes als vanzelf bewegen. Voor deze gelegenheid loopt er een elektriciteitskabel vanuit Renata’s huis en is er een muziekinstallatie geplaatst. Op een wit kartonnen vlak wordt een soort Keniaanse MTV vertoont, de kleintjes vooraan met open mond te kijken want dit hebben ze nog nooit gezien. Het wordt donker en we hebben alleen nog het licht van de maan. Bijzondere sfeer geeft dat. Het was een lange en intensieve dag. Ook een dag die me emotioneel veel gedaan heeft, zo merk ik de volgende dag.
19 januari 08
De dag van vertrek, terug naar een compleet andere wereld. Maar eerst gaan we Renata ophalen in Mombasa. Ik besluit met Dominic mee te gaan, zodat ik de 2 uur op de terugweg in de auto met Renata bij kan praten, want we zien elkaar maar 5 uurtjes. Zij zal het project voorlopig van me overnemen samen met Dominic.
Het is wel de bedoeling dat de dames zelf in hun midden de geschikte mensen gaan vinden, zodat ze het zelf kunnen doen. Bij terugkomst in Mtangani wacht Renata ook een warm welkom. De vrouwen zijn er bijna allemaal. We houden onze speeches waarbij ik de map met de contracten aan Renata overdraag.

En ineens schiet ik vol en besef dat voor mij dit project voor mij voorlopig ten einde is en ik ‘mijn baby’ overdraag. Zo zeg ik het ook tegen de dames:” This is my baby, I give her to you to raise it! Ik ga nu wel weg maar vergeet niet dat ik jullie op 8000 km afstand allemaal kan volgen!”

Gelach alom. Maar ik zit met een enorme dikke keel. Renata ziet het en pakt mijn hand. Hoe moet ik dit thuis allemaal uitleggen. Wat een enorm geschenk is me deze week gegeven door een kijkje te mogen nemen in een andere cultuur. Wat hou ik van mensen, van alle mensen!!
Ze hebben me deze week zoveel gegeven, dat ze stuk voor stuk een plaatsje in mijn hart hebben. Ze gaan weg en ik voel nu mijn energie verdwijnen. Ik pak mijn spullen en op weg naar het vliegveld ben ik erg stil. Ik excuseer me ervoor, ze begrijpen het. Dankzij de inzet en de tomeloze energie van Dominic heb ik een topweek gehad. We hebben als team heel goed samengewerkt.
We drinken nog wat op het vliegveld en ik heb het zwaar.
Hoewel ik naar huis verlang, naar Gerrit en de kinderen heeft dit land en deze mensen me in mijn ziel geraakt. Vooral het niet weten of en wanneer ik terug kan gaan doet me nu zeer. Het zal wel weer slijten. Ik neem afscheid van mijn gastheer en gentleman en loop weg met tranen in mijn ogen, die niet droog zijn voor ik in Nairobi landt. Onder me door glijd Mtangani weg in de verte…………..
Kwaheri Mtangani!!
Nawoord:
Ik hoop dat jullie met plezier dit verslag hebben gelezen. Ik wil iedereen heel hartelijk bedanken:
*Mijn persoonlijke vriendenkring,
*Iedereen die me gevolgd heeft op de blog,
*Mensen die stichting Mtangani financieel of met hun kennis van zaken hebben gesteund,
*De kranten Stentor, de Flevopost, Omroep Flevoland en COS Flevoland.
Reacties